Menenjok Aşısı ve Umre: Zorunluluk ve Süreç

Menenjok aşısı, halk arasında menenjit aşısı olarak bilinen meningokok ACYW aşısıdır ve umreye gidecek herkes için zorunludur. Suudi Arabistan'ın son yayımlanan (1447H, 2026) umre sağlık şartlarına göre aşının Suudi Arabistan'a varıştan en az 10 gün önce yapılmış olması ve türüne göre son 3 veya 5 yıl içinde uygulanmış olması gerekir. Bu rehberde aşının ne olduğunu, geçerlilik sürelerini, Türkiye'de nerede yaptırılacağını, aşı kartında nelere dikkat edileceğini ve diğer aşı şartlarını anlatıyoruz.

Menenjok aşısı nedir?

Menenjok aşısı, Neisseria meningitidis adlı bakterinin neden olduğu meningokok hastalığına karşı koruma sağlar. Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı, meningokok hastalığını ölümle sonuçlanabilen ciddi bir enfeksiyon olarak tanımlar. Umre ve hac için istenen aşı, bu bakterinin A, C, W ve Y gruplarına karşı koruma sağlayan dört bileşenli (ACYW) aşıdır.

Milyonlarca kişinin dar alanlarda bir araya geldiği hac ve umre ortamı, bu tür enfeksiyonların yayılmasına elverişlidir. Suudi Arabistan bu nedenle hac ve umre bölgelerine gelen herkesten meningokok aşısı ister. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2025 tarihli bildirimine (DON563) göre Suudi Arabistan, 7 Ocak – 12 Mart 2025 arasında umre yapmış kişilerle ilişkili 11 invaziv meningokok vakası bildirmiş; 10 Mart 2025 itibarıyla uluslararası umre ziyaretçilerinin yalnızca %54'ü aşı şartına uymuştur. Belgede umre bölgeleri Mekke, Medine, Cidde ve Taif olarak tanımlanır.

Umre için menenjok aşısı zorunlu mu?

Evet. Suudi sağlık otoritesinin son yayımlanan (1447H, 2026) umre sağlık şartları belgesine göre, umre yapmak isteyen ve tüm ülkelerden gelen kişilerin ACYW serogruplarını içeren bir meningokok aşısıyla aşılanmış olması gerekir. Türkiye Sağlık Bakanlığı'nın seyahat sağlığı sayfası da bu aşıyı hac ve umre için gelen yolcular ve 1 yaşından büyük çocuklar için zorunlu aşılar arasında gösterir. Diyanet müftülük duyurularına göre de Suudi Arabistan'ın talebiyle 1 Şubat 2025'ten itibaren hac ve umre yolcularına menenjit aşısı zorunlu tutulmuştur; aşı kartı yolculuk boyunca yanınızda bulunmalıdır. 1448H sezonu için güncel şartları Suudi Sağlık Bakanlığı'nın (moh.gov.sa) belgesinden kontrol edin.

Paket turla gidiyorsanız acenteniz aşı belgenizin bir kopyasını vize ve kayıt işlemleri sırasında isteyebilir. Aşı belgesini hem vize sürecinde hem de Suudi Arabistan'a girişte ibraz etmeye hazır bulundurmanız, olası bir kontrolde sorun yaşamamanızı sağlar. Diğer belgeler için umre için gerekli evraklar sayfamıza bakabilirsiniz.

Aşı kaç gün önce yapılmalı ve kaç yıl geçerlidir?

Aşının Suudi Arabistan'a varıştan en az 10 gün önce yapılmış olması gerekir; bu süre bağışıklığın oluşması için gereklidir. Geçerlilik süresi ise aşının türüne göre değişir:

Suudi belgesi, konjuge meningokok aşılarının 55 yaş üstündeki kişilerde de güvenli ve etkili olduğunu not eder. Daha önce hac veya umre için aşı olduysanız, aşı kartınızdaki tarih ve ürün türüne bakarak aşınızın hâlâ geçerli olup olmadığını kontrol edin.

Türkiye'de menenjok aşısı nerede yapılır?

Türkiye'de hac ve umre için menenjok aşısı, il sağlık müdürlüklerinin her dönem ilan ettiği aşı merkezlerinde yapılır. Diyanet programında sıra şöyledir: ücret banka koduyla yatırılır, müftülükte veya e-Devlet'te kayıt yapılır, ardından banka dekontuyla il sağlık müdürlüğünün belirlediği merkezlerden birinde konjuge meningokok aşısı yaptırılır. Örneğin İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü 2026 hac-umre dönemi için menenjit aşısı uygulayacak merkezlerin listesini yayımlamış ve aşının hafta içi her gün mesai saatlerinde bu merkezlerde yapılabileceğini duyurmuştur. İstanbul Müftülüğü'nün paylaştığı 2026 listesinde bu merkezlerin ilçe sağlık müdürlükleri ve toplum sağlığı merkezleri gibi birimler olduğu görülür.

Sağlık Bakanlığı Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğüne bağlı seyahat sağlığı merkezleri ise seyahat aşıları ve uluslararası aşı sertifikası (ICVP) hizmeti verir; ancak bu merkezler umrecilerin yönlendirildiği il sağlık müdürlüğü aşı merkezleriyle aynı kurum değildir. Randevu gerekip gerekmediği, ücret ve istenen belgeler (ör. umre kaydını gösteren belge) il bazında değişebildiği için gideceğiniz merkezden ve ilinizin sağlık müdürlüğü veya il müftülüğü duyurusundan teyit edin.

Aşı kartında nelere dikkat edilmeli?

Aşı yapıldıktan sonra size aşı kartı verilir; Diyanet duyuruları da bu belgeyi "aşı kartı" olarak anar. Uluslararası aşı sertifikası (ICVP, halk arasında sarı kart) ise yalnızca Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğüne bağlı seyahat sağlığı merkezlerince düzenlenir. Suudi belgesi, kaynak ülkedeki sağlık otoritelerinin aşı belgesinde aşının adını ve uygulama tarihini açıkça belirtmesi gerektiğini vurgular. Kartınızı teslim aldığınızda şunları kontrol edin:

• Adınız ve soyadınız pasaportunuzdakiyle aynı mı?
• Aşının adı ve türü (konjuge veya polisakkarit) yazıyor mu?
• Uygulama tarihi, merkezin mührü ve yetkili imzası eksiksiz mi?

Aşı türü yazmayan bir kart, aşınız konjuge olsa bile yalnızca 3 yıl geçerli sayılır. Kartınızı pasaportunuzla birlikte saklayın ve telefonunuzda bir fotoğrafını bulundurun; vize başvurusunda nasıl kullanıldığını umre vize başvurusu adım adım yazımızda bulabilirsiniz.

Çocuklar, hamileler ve kronik hastalar ne yapmalı?

Çocuklar da menenjok aşısı şartına tabidir; ancak yaş eşiği kaynaklarda farklı ifade edilir. Suudi Sağlık Bakanlığı'nın son yayımlanan (1447H, 2026) umre belgesinde yaş sınırı belirtilmemiştir; T.C. Sağlık Bakanlığı seyahat sağlığı sayfası şartı 1 yaşından büyük çocuklar için tanımlar, Diyanet müftülük duyuruları da 1 yaşından küçük çocukları muaf tutar. Çocuğunuzun yaşına uygun aşı ürününe çocuk doktorunuz karar verir; diğer hazırlıklar için çocuklu aileler için umre rehberimize bakabilirsiniz.

Hamileler aşı olmadan önce kadın doğum uzmanlarının görüşünü almalıdır; ayrıntılar için hamile kadın umre yapabilir mi yazımıza bakabilirsiniz. Bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalığı veya tedavisi olanlar ile daha önce aşıya ciddi reaksiyon göstermiş kişiler de aşıdan önce hekimleriyle görüşmelidir. Sağlık nedeniyle aşı olamıyorsanız bu durumu seyahat planlamasının başında hekiminize ve acentenize bildirin; genel çerçeve için umre sağlık ve özel durumlar sayfamıza bakabilirsiniz. Suudi Gıda ve İlaç Otoritesi (SFDA) aşı ve kan ürünlerinin yolcu beraberinde kişisel olarak ülkeye sokulmasına izin vermez; aşıyı Türkiye'de yaptırın.

Menenjok dışında hangi aşılar isteniyor?

Suudi Arabistan'ın 1447H umre sağlık şartlarında menenjok dışında bazı aşılar yalnızca belirli gruplar veya ülkeler için istenir. 65 yaş üstü kişiler, hamileler ve kronik kalp, solunum, böbrek, nörolojik hastalığı, kalıtsal kan hastalığı, bağışıklık yetmezliği veya kanseri olan kişilerden COVID-19 aşı veya bağışıklık kanıtı istenir. Kronik hastalığınız varsa kronik hastalığı olanlar umreye gidebilir mi yazımızdaki hazırlıkları da gözden geçirin.

Çocuk felci ve sarıhumma aşıları yalnızca belgede listelenen ülkelerden gelenler için zorunludur; Türkiye bu listelerde yer almaz. Suudi belgesi mevsimsel grip aşısını ve rutin aşıların güncel olmasını önerir. Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı da hac ve umreye gidecek kişilere meningokok, çocuk felci ve kızamık-kızamıkçık-kabakulak aşılarının uygulanmasını önerir.

Aşı takvimini umre planına göre nasıl ayarlarsınız?

Aşıyı son ana bırakmamak, hem 10 gün kuralını karşılamanızı hem de vize sürecinin aksamamasını sağlar. Aşağıdaki sıra planlamanızı kolaylaştırır:

1. 1Elinizdeki aşı kartını kontrol edin; aşınızın türünü ve tarihini not edin.
2. 2Aşınız geçerli değilse umre tarihiniz kesinleşir kesinleşmez aşı merkezinden randevu alın.
3. 3Aşıyı varıştan en az 10 gün önce, tercihen birkaç hafta önce yaptırın.
4. 4Aşı kartınızın bilgilerini kontrol edip bir kopyasını acentenize iletin.
5. 5Aşıdan sonra kolda hassasiyet veya hafif ateş gibi geçici belirtiler görülebilir; beklenmeyen bir reaksiyonda hekime başvurun.

Aşı süreciyle ilgili sorularınız ve kayıt adımları için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Umre öncesi diğer sağlık hazırlıkları için umrede sağlık rehberimize göz atabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

1. 1.Health Requirements and Recommendations for Travelers to Saudi Arabia for Umrah - 1447H (2026) — Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı / Kamu Sağlığı Otoritesi (Weqaya)
2. 2.Seyahat Sağlığı – Suudi Arabistan Sağlık Bilgisi — T.C. Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı
3. 3.2026 yılı Hac Umre Döneminde Menenjit Aşısı Uygulayacak Merkezler — T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü
4. 4.Seyahat Sağlığı Merkezleri — T.C. Sağlık Bakanlığı Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü
5. 5.Erişkin Aşılama — T.C. Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı
6. 6.Menenjit aşısı zorunluluğu duyurusu — Diyanet İşleri Başkanlığı Çekmeköy İlçe Müftülüğü
7. 7.Disease Outbreak News: Meningococcal disease associated with Umrah (DON563) — Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)
8. 8.Requirements for Clearing Drugs and Pharmaceutical Products for Personal Use — Suudi Gıda ve İlaç Otoritesi (SFDA)