Uhud, Kubâ ve Kıbleteyn Mescidi Ziyareti Rehberi

Uhud Şehitliği, Kubâ Mescidi ve Kıbleteyn Mescidi, Medine'de Mescid-i Nebevî ve Cennetü'l-Bakî'den sonra en çok ziyaret edilen yerlerdir ve çoğu programda aynı yarım günlük turda, araçla gezilir. Uhud bir savaşın ve şehitlerin, Kubâ hicretin ve ilk mescidin, Kıbleteyn ise kıble değişikliğinin hatırasını taşır. Bu rehber üç durağın tarihini, ziyaret adabını ve pratik bilgilerini anlatır.

Uhud Savaşı'nda Ne Oldu?

Uhud Savaşı, hicretin 3. yılında (625) Mekkeli müşriklerin Bedir yenilgisinin intikamını almak için Medine'ye yürümesiyle Uhud Dağı'nın eteğinde yapıldı. Hz. Peygamber, okçuları arkadan gelebilecek bir saldırıyı önlemek için küçük bir tepeye yerleştirdi ve ne olursa olsun yerlerini terk etmemelerini istedi. Savaşın başında Müslümanlar üstünlük kurdu; ancak okçuların bir kısmı zafer kazanıldığını düşünüp tepeden inince müşrik süvariler arkadan saldırdı.

Bu saldırıda Hz. Peygamber'in amcası Hz. Hamza başta olmak üzere yetmiş civarında sahabi şehit düştü, Hz. Peygamber de yaralandı. Uhud, emre itaatin ve sabrın önemini hatırlatan bir ders olarak anılır.

Uhud Şehitliği ve Okçular Tepesi'nde Ziyaret

Uhud Şehitliği, Uhud Dağı'nın eteğinde, Hz. Hamza ve Uhud şehitlerinin kabirlerinin bulunduğu, duvarla çevrili alandır; ziyaretçiler kabirleri parmaklıkların dışından görür ve selam verip dua eder. Şehitliğin karşısındaki Okçular Tepesi (Cebel-i Rumât), okçuların yerleştirildiği noktadır ve kısa bir tırmanışla çıkılabilir; tepeden bakıldığında savaşın geçtiği alan ve Uhud Dağı açıkça görülür.

Buhârî ve Müslim'de yer alan hadiste Hz. Peygamber Uhud için “Bu dağ bizi sever, biz de onu severiz” buyurmuştur. Ziyarette şehitlere selam verilir, onlar ve bütün müminler için dua edilir; rehberler savaşın seyrini genellikle Okçular Tepesi'nin önünde anlatır.

Kubâ Mescidi'nin Önemi Nedir?

Kubâ Mescidi, Hz. Peygamber'in hicret sırasında Medine'ye girmeden önceki son durağı olan Kubâ'da inşa edilen ve İslam'ın ilk mescidi kabul edilen yapıdır. Hz. Peygamber burada birkaç gün kalmış ve mescidin yapımında bizzat çalışmıştır. Tevbe Suresi 108. ayette övülen “ilk günden takva üzerine kurulan mescid”in, pek çok müfessire göre Kubâ Mescidi olduğu kabul edilir.

Mescit, Mescid-i Nebevî'nin yaklaşık 3–4 km güneyindedir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bugünkü geniş yapı 1986'da yeniden inşa edilmiştir; beyaz kubbeleri ve minareleriyle kolayca tanınır.

Kubâ'da Namaz Kılmanın Fazileti

Kubâ Mescidi'nde namaz kılmanın fazileti, burada kılınan namazın umre sevabına denk tutulduğunu bildiren hadislerle bilinir; bu rivayetler İbn Mâce, Tirmizî ve Nesâî'nin eserlerinde yer alır. Bir rivayette evinde abdest alıp Kubâ'ya gelerek namaz kılan kişiye umre sevabı olduğu bildirilir. Buhârî ve Müslim'de ise Hz. Peygamber'in her cumartesi binekli veya yaya olarak Kubâ'ya gittiği nakledilir.

Bu yüzden ziyaretçiler otelde abdest alıp Kubâ'ya gitmeye ve orada iki rekât namaz kılmaya özen gösterir. Namaz kerahat vakitlerine denk gelirse vakit çıkıncaya kadar beklemek gerekir; rehberler turu genellikle buna göre ayarlar.

Kıbleteyn Mescidi ve Kıblenin Değişmesi

Kıbleteyn Mescidi, adını “iki kıble” anlamından alır ve hicretin 2. yılında kıblenin Mescid-i Aksâ'dan Kâbe'ye çevrilmesiyle anılır. Müslümanlar hicretten sonra yaklaşık on altı-on yedi ay Kudüs'teki Mescid-i Aksâ'ya yönelerek namaz kılmış, ardından Bakara Suresi 144. ayetle Kâbe'ye yönelmeleri emredilmiştir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Hz. Peygamber, kıble değişikliği sırasında eskiden Benî Seleme Mescidi olarak bilinen bu mescitte namaz kıldırmaktaydı.

Bugünkü yapı defalarca yenilenmiş, geniş bir camidir. Ziyaret, kıblenin Müslümanlar için taşıdığı anlamı ve ilk Müslümanların emre hemen uymasını hatırlatan kısa bir durak olarak programa eklenir.

Ziyaret Sırası ve Süre

Uhud, Kubâ ve Kıbleteyn genellikle sabah saatlerinde başlayan, araçla yapılan ve yaklaşık 3–4 saat süren bir turda birlikte ziyaret edilir. Sıralama trafiğe ve namaz vakitlerine göre değişir; yaygın bir güzergâh şöyledir:

1. 1Otelde abdest alınarak Kubâ Mescidi'ne gidilir ve iki rekât namaz kılınır.
2. 2Kıbleteyn Mescidi'ne geçilir; kıble değişikliği anlatılır.
3. 3Programa göre Hendek Savaşı'nın anıldığı Yedi Mescitler bölgesinde kısa bir durak yapılır.
4. 4Uhud Şehitliği'nde selam ve dua edilir, isteyenler Okçular Tepesi'ne çıkar.
5. 5Öğle namazına yetişecek şekilde Mescid-i Nebevî'ye dönülür.

İslamtur'un Gümüş, Altın ve Platin paketlerinde Medine ziyaret turu programa dahildir; Ekonomik pakette şehir turları ekstra olarak eklenebilir. Ayrıntıları umre paketleri sayfasında bulabilirsiniz.

Sıcak, Yürüyüş ve Erişilebilirlik

Uhud ve Okçular Tepesi açık alanda olduğu için ziyaretin en yorucu kısmı güneş ve yürüyüştür. Medine yaz aylarında çok sıcaktır; şapka, güneş kremi ve su yanınızda olmalıdır. Sıcak çarpmasının belirtilerini ve korunma yollarını umrede sıcak çarpması ve sıvı eksikliği yazımızda anlattık.

Okçular Tepesi'nin zemini taşlık ve yer yer kaygandır; dizlerinden veya dengesinden şikâyetçi olanlar tepeye çıkmadan aşağıdan izleyebilir. Kubâ ve Kıbleteyn mescitleri araç yanaşmasına uygundur ve tekerlekli sandalyeyle girilebilir. Yaşlı misafirler için öneriler yaşlılar için umre rehberimizde yer alıyor.

Medine'deki Diğer Ziyaret Yerleri

Uhud, Kubâ ve Kıbleteyn dışında Medine'de ziyaret edilen başka önemli yerler de vardır. Mescid-i Nebevî'deki Ravza için randevu ve adap bilgilerini Ravza ve Mescid-i Nebevî rehberimizde, mescidin yanındaki kabristanı Cennetü'l-Bakî ziyareti yazımızda anlattık. Yedi Mescitler, Mescid-i Cuma, Gamâme Mescidi ve Zülhuleyfe mikatı dahil şehirdeki tüm durakların listesi ise Medine'de gezilecek yerler rehberimizde yer alıyor.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

1. 1.Kubâ Mescidi — TDV İslâm Ansiklopedisi
2. 2.Mescid-i Kıbleteyn — TDV İslâm Ansiklopedisi