Umre Niyeti Nasıl Edilir? Niyet, Telbiye ve Mikat

Umre niyeti, mikat sınırını geçmeden önce kalben “Allah rızası için umre yapmaya” karar vermek ve bunu telbiye ile birlikte başlatmaktır. Hanefî mezhebine göre ihram, niyet ile telbiyenin bir araya gelmesiyle gerçekleşir; ihram örtüsünü giymek tek başına ihrama girmek sayılmaz. Bu rehber niyetin ne zaman, nerede ve hangi sözlerle edileceğini, telbiyenin niyetle ilişkisini ve mikatla ilgili hataları anlatır.

Umre Niyeti Nedir ve Neden Önemlidir?

Umre niyeti, kişinin yapacağı ibadetin umre olduğunu bilerek ve Allah rızası için ona yönelmesidir. Niyetin yeri kalptir; Diyanet'e göre niyet esasen kalben yapılır, ancak dil ile de söylenmesi daha iyidir. Niyet, umreyi sıradan bir yolculuktan ya da Mekke ziyaretinden ayıran unsurdur.

Umrede niyet ayrıca ihramın başlangıç anını belirler. Niyet ve telbiye ile birlikte ihram yasakları başlar; bu yüzden niyetin hangi anda edildiği, koku sürmek veya elbise giymek gibi davranışların yasak kapsamına girip girmediğini doğrudan etkiler. Umrenin tamamında niyetin yerini görmek için umre nasıl yapılır rehberine bakabilirsiniz.

Niyet, Telbiye ve İhram Arasındaki İlişki

Diyanet İşleri Başkanlığı ihramı, hac veya umre ibadetini yapmaya niyet etmek ve telbiye getirmek olarak tanımlar. Hanefî mezhebine göre niyet ve telbiye birlikte ihramın rüknüdür; yalnızca niyet etmek ya da yalnızca ihram örtüsünü giymek ihrama girmek için yeterli olmaz. Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde ise ihramın rüknü niyettir; telbiye Şâfiî ve Hanbelî'de sünnet, Mâlikî'de vaciptir (Hac İlmihali).

Bu ayrım pratikte önemlidir. Erkekler ihram örtüsünü evde veya havalimanında önceden giyebilir; örtüler giyildiği anda ihram yasakları başlamaz. Yasaklar, niyet edilip telbiye getirildiği anda başlar. İhram örtüsünün nasıl giyileceği için umre ihramı nasıl giyilir rehberine bakabilirsiniz.

Umre Niyeti Adım Adım Nasıl Edilir?

Umre niyeti genellikle şu sırayla edilir:

1. 1Mikata varmadan önce gusül veya abdest alınır, tırnaklar kesilir ve vücut temizliği yapılır; istenirse bedene koku sürülür, ihram örtüsüne sürülmez.
2. 2Erkekler dikişli giysilerini çıkarıp ihram örtülerini giyer; kadınlar yüzleri açık kalacak şekilde normal tesettür kıyafetlerini giyer.
3. 3Kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılınır; birinci rekâtta Kâfirûn, ikincide İhlâs okunması efdaldir ve içinde bulunulan vaktin farz namazı da bu iki rekâtın yerine geçer.
4. 4Mikata varmadan, Türkiye'den uçakla gidenler için tercihen kalkış havalimanında kalben umreye niyet edilir ve dil ile şöyle söylenebilir: “Allâhümme innî urîdu'l-umrete fe yessirhâ lî ve tekabbelhâ minnî.” Anlamı: “Allah'ım, umre yapmak istiyorum; onu bana kolaylaştır ve kabul eyle.”
5. 5Niyetin hemen ardından telbiye getirilir; bu andan itibaren ihram yasakları başlar.

Niyet cümlesini Arapça bilmeyen kişi Türkçe olarak “Allah rızası için umre yapmaya niyet ettim” diye de söyleyebilir. Önemli olan, yapılan ibadetin umre olduğunun bilinmesi ve kalbin buna yönelmesidir.

Telbiye Nasıl Getirilir ve Ne Zaman Kesilir?

Telbiye, ihrama girerken ve ihram süresince tekrarlanan şu sözlerdir: “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne'l-hamde ve'n-ni'mete leke ve'l-mülk, lâ şerîke lek.” Diyanet'in Hac İlmihali'ndeki meali şöyledir: “Buyur Allah'ım buyur! Buyur, senin hiçbir ortağın yoktur. Buyur, şüphesiz her türlü övgü, nimet, mülk ve hükümranlık sana mahsustur. Senin ortağın yoktur.” (Ebû Dâvûd, Menâsik, 27; Tirmizî, Hac, 13; İbn Mâce, Menâsik, 15). Hac İlmihali'ne göre telbiye dil ile söylenmelidir, kalpten geçirmek yeterli değildir; Hanefî mezhebine göre telbiye getirilmeden mîkat geçilirse ihrama girilmiş olmaz. Diyanet'e göre telbiyeyi zaman zaman tekrarlamak sünnettir; telbiye ve diğer dualar için umre duaları yazımıza bakabilirsiniz.

Erkekler telbiyeyi yüksekçe bir sesle, kadınlar ise kendilerinin duyacağı bir sesle söyler. Telbiye ihram boyunca özellikle yokuş çıkarken, iniş yaparken, bir toplulukla karşılaşınca ve namazlardan sonra tekrarlanır. Umre yapan kişi Mescid-i Haram'da tavafa başlarken telbiyeyi keser; tavaf ve sa'y boyunca dua ve zikirle devam eder.

Mikat Nedir ve Türkiye'den Gidenler Nerede Niyet Eder?

Mikat, Mekke'ye hac veya umre niyetiyle gelenlerin ihramsız geçemeyeceği sınır noktalarıdır. Hz. Peygamber Medine'den gelenler için Zülhuleyfe'yi, Şam yönünden gelenler için Cuhfe'yi, Necid yönünden gelenler için Karnü'l-menâzil'i, Yemen yönünden gelenler için Yelemlem'i ve Irak yönünden gelenler için Zâtü Irk'ı mikat olarak belirlemiştir. Yolu bu noktalardan geçmeyenler, bunların hizasında ihrama girer (Buhârî, Hac, 7; Zâtü Irk için Ebû Dâvûd, Menâsik, 9). Diyanet'in Hac İlmihali mîkatların Mekke'ye uzaklığını şöyle verir:

Diyanet'e göre Cidde mîkat sınırının içinde kaldığından, dışarıdan gelenler Cidde'de ihrama giremez. İhrama, Türkiye'deki kalkış havalimanında uçağa binmeden önce girmek en pratik ve yaygın uygulamadır; mîkat sınırı geçilmeden uçakta da ihrama girilebilir. Cidde'ye indikten sonra ihrama girmek, mîkatın ihramsız geçilmesi anlamına gelir. Uygulamayı kafile din görevlisi yönlendirir. Programı önce Medine ile başlayanlar ise Medine'den Mekke'ye giderken Zülhuleyfe mikatında niyet eder.

Mikat İhramsız Geçilirse Ne Olur?

Umre niyetiyle gelip mikatı ihramsız geçen kişi, umre menâsikine başlamadan bir mikata geri dönüp orada ihrama girerse Diyanet'e göre ceza gerekmez. Geri dönmezse, Hanefî mezhebine göre bulunduğu yerden ihrama girer ve ceza olarak dem, yani Harem sınırları içinde bir koyun veya keçi kesmesi gerekir.

En sık karşılaşılan durum, ihrama girmeden uçağa binip niyeti de unutarak Cidde'ye ihramsız inmektir. Böyle bir durumda umreye başlamadan önce grup rehberine haber vermek gerekir; seçenekler ve cezanın nasıl yerine getirileceği rehber ve din görevlisiyle birlikte belirlenir. Bir yasağın ihlali hâlinde ne yapılacağına dair ayrıntılar için ihram yasağı çiğnenirse ne olur yazısına bakabilirsiniz.

Niyetle İlgili Sık Yapılan Hatalar

Niyetle ilgili hataların çoğu, ihram örtüsünü giymek ile ihrama girmeyi karıştırmaktan ya da mikatın yerini bilmemekten kaynaklanır. Sık karşılaşılan durumlar şunlardır:

• Cidde'de niyet etmeyi planlamak: Cidde mîkatın içinde kaldığı için niyet ve telbiye, Türkiye'deki kalkış havalimanında uçağa binmeden önce yapılır.
• İhram örtüsünü giyince yasakların başladığını sanmak: Yasaklar niyet ve telbiye ile başlar; örtüyü önceden giymek sakıncalı değildir.
• Niyetten sonra kokulu ürün kullanmak: Kokunun ihramdan önce bedene sürülmesi caizdir, ancak niyetten sonra yeni koku sürülmez.
• Telbiyeyi hiç söylememek: Hanefî mezhebinde telbiye ihramın rüknü olduğundan niyetle birlikte mutlaka getirilmelidir.
• Niyeti belirsiz bırakmak: Hac mı umre mi yapıldığı bilinmeli; umre yolculuğunda niyetin açıkça umre için edilmesi gerekir.

Başkası Adına Umre Niyeti

Diyanet'e göre Hanefî mezhebinde kişi yaptığı umrenin sevabını başkasına bağışlayabilir; başkası adına umre yapmak da geçerlidir. Şâfiî mezhebinde de vefat etmiş ya da yaşlılık veya kronik hastalık nedeniyle gidemeyecek kişiler adına umre yapılabilir. Başkası adına yapılan umrede niyet ederken umrenin kimin adına yapıldığını belirtmek uygun olur.

Her umre için ayrı ayrı ihrama girilir; tek ihramla iki umre yapılmaz. Birden fazla umre konusunda umre yılda kaç defa yapılır yazımıza bakabilirsiniz. Aynı yolculukta ikinci bir umre için Mekke'deyken Harem sınırının dışına, örneğin Ten'im'e çıkıp orada yeniden niyet ve telbiye ile ihrama girilir; ardından tavaf, sa'y ve tıraş baştan yapılır. Tavafın ayrıntıları için umre tavafı nasıl yapılır rehberine bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

1. 1.İhram ne demektir? — Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu
2. 2.Âfâkîler Cidde'de ihrama girebilir mi? — Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu
3. 3.İhramsız olarak Mekke'ye girmenin hükmü nedir? — Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu
4. 4.Başkası adına umre yapılabilir mi? — Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu
5. 5.Hac İlmihali — Diyanet İşleri Başkanlığı