Kadın İhramı ve Kıyafeti Nasıl Olmalı?

Kadın ihramı, erkeklerinkinden farklı olarak belirli bir kıyafet değildir. Kadınlar her zaman giydikleri tesettür kıyafetleri, başörtüsü, çorap ve ayakkabılarıyla ihrama girer; ihramın kıyafetle ilgili temel kuralı yüzün açık bırakılmasıdır. Bu yazıda kadın ihramının ne olduğunu, hangi kıyafetlerin uygun olduğunu, yüz ve eldiven hükmünü ve ihrama girerken yapılacakları anlatıyoruz. Kadın ile erkek arasındaki diğer uygulama farkları için umrede kadın ve erkek için bilgiler yazımıza, kadınlara özgü bütün konular için kadınlar için umre rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Kadın ihramı nedir?

İhram, hac veya umreye niyet edip telbiye getirerek girilen ve bazı helallerin geçici olarak yasak hale geldiği özel durumdur. Yani ihram, kıyafetten önce bir haldir. Erkekler bu hali izar ve rida denilen iki parça dikişsiz örtüyle yaşar; erkek ihramının giyilişi için umre ihramı nasıl giyilir rehberimize bakabilirsiniz.

Kadınlar için ise ayrı bir ihram örtüsü yoktur. Dikişli elbise giyme yasağı kadınlar için geçerli değildir; TDV İslâm Ansiklopedisi'nin ifadesiyle kadınlar yüzlerini örtmemeleri kaydıyla her türlü giyim eşyasını kullanabilir. Bu nedenle kadın ihramı, tesettüre uygun günlük kıyafet ile ihram yasaklarına uyma kararının birleşimidir.

Kadınlar ihramda ne giyer?

Kadınlar ihramda her zaman giydikleri kıyafetleri giyer. Diyanet'in anlatımıyla kadınlar umre esnasında da elbise, başörtüsü, çorap ve ayakkabı gibi kıyafetlerini giyer; yalnızca yüzlerini örtmez. Kıyafetin bedeni örtmesi, bol olması ve teni göstermemesi yeterlidir.

İhramlıyken kıyafet değiştirmek de serbesttir; kadın ihram süresince elbisesini değiştirebilir, yıkayabilir. Pratikte şu parçalar işe yarar:

• Bol kesimli ferace, pardösü veya abaya; tavaf ve sa'yde adım atmayı kısıtlamayan model
• Kaymayan, rüzgârda açılmayan başörtüsü ve altına bone
• Nefes alan pamuklu çorap ve önceden alışılmış rahat ayakkabı
• Yedek başörtüsü ve en az bir yedek kıyafet takımı

Bavul için ayrıntılı liste umre için valiz listesi yazımızda.

"Kadın ihramı" ya da "umre elbisesi" almak zorunlu mu?

Hayır. Diyanet'in Hac İlmihali'ne göre "Kadınlar ihram için özel bir kıyafete bürünmezler, normal elbiseleri, başörtüsü ve ayakkabısı ile ihrama girerler, ancak yüzlerini açık tutarlar." Bu nedenle "kadın ihramı" veya "umre elbisesi" adıyla satılan hazır kıyafetler dinî bir zorunluluk değildir; tesettüre uygun, bol ve nefes alan günlük kıyafet yeterlidir. Kadın için renk şartı da yoktur.

Kadın ihramda yüzünü örtebilir mi?

Hayır. Yüzü örtmek, kadınlar için ceza gerektiren ihram yasaklarındandır. Diyanet'e göre ihramlı kadının yüzünü bir gündüz veya bir gece süreyle örtmesi dem (küçükbaş kurban), bundan daha kısa süre örtmesi sadaka-i fıtır miktarı sadaka gerektirir. Bu nedenle peçe ve nikap ihram süresince kullanılmaz. TDV İslâm Ansiklopedisi ise kadının ihramlı iken yüzünü örtmesinin yasak olmakla birlikte ihtiyaç duyduğunda câiz görüldüğünü belirtir; böyle bir ihtiyaç doğarsa din görevlinize danışın. Yasak çiğnendiğinde ne gerektiğini ihram yasakları rehberimizde anlattık.

Yüze temas etmeyen şemsiye gibi araçlarla güneşten korunmak ise örtme sayılmaz; Diyanet'e göre baş veya yüzde giyme ve örtme işlevi taşımayan bir şeyin kullanılması ceza gerektirmez. Sağlık nedeniyle tıbbi maske gibi yüzü kısmen kapatan bir şey kullanmanız gerekiyorsa, hükmünü ve olası kefareti önceden grubunuzun din görevlisine sorun.

İhramda eldiven giyilir mi?

Eldiven konusunda mezhepler arasında görüş farkı vardır. Hanefî mezhebine göre kadının eldiven giymesinde sakınca yoktur. Bu görüş, kadının ihramının yüzünde olduğu esasına dayanır.

Mâlikî ve Hanbelî mezhepleriyle Şâfiî mezhebinin tercih edilen görüşüne göre ise ihramlı kadının eldiven giymesi sakıncalıdır. Şâfiî mezhebine göre amel eden kadınların ihram süresince eldiven kullanmaması, Hanefî kadınların ise tercih ederse eldiven giyebileceği şeklinde özetlenebilir.

Kadın ihramında renk ve kumaş nasıl seçilmeli?

Kadın ihramında belirli bir renk şartı yoktur; beyaz giymek zorunlu değildir. Önemli olan kıyafetin tesettüre uygun, bol ve şeffaf olmaması, dikkat çekici süslerden uzak durmasıdır. Açık renkler sıcakta güneşi daha az emer; koyu renkler ise lekeyi daha az gösterir, bu nedenle seçim mevsime göre yapılabilir.

Mekke ve Medine'de özellikle yaz aylarında pamuk, keten veya nefes alan karışımlar tercih edilmelidir. Başörtüsünü sabitlemek için iğne veya çıtçıt kullanmak kadınlar için yasak değildir. Diyanet'in Hac İlmihali'ne göre kadının elbisesinin eni boyu birer karıştan fazla bir kısmına koku sürmesi dem gerektirdiğinden, ihramda giyeceğiniz kıyafetleri kokusuz deterjanla yıkayın. Kıyafetleri bavula yerleştirirken umre bavul hazırlığı listemizden yararlanabilirsiniz.

Kadın ihrama girerken ne yapar?

Kadının ihrama girişi erkeklerle aynı adımlardan oluşur; yalnızca kıyafet ve telbiyenin sesi farklıdır:

1. 1İhramdan önce tırnak kesme, gerekiyorsa ağda gibi temizlik işlemlerini tamamlayın.
2. 2Gusül veya abdest alın; kokulu sabun, krem ve parfüm kullanmayın.
3. 3Tesettür kıyafetinizi giyin, yüzünüzü açık bırakın.
4. 4Mikata (ihramsız geçilmemesi gereken sınır) varmadan, kerahat vakti değilse iki rekât ihram namazı kılın.
5. 5Umreye niyet edin ve telbiyeyi sesinizi yükseltmeden okuyun.

Niyet cümlesi ve telbiye metni için umre niyeti nasıl edilir yazımıza bakabilirsiniz. Adetli veya lohusa kadın da ihrama girebilir; ihram namazı kılmaz, niyet edip telbiye getirir. Bu durumun tavafa etkisini adet döneminde umre ve tavaf yazımızda anlattık.

İhramlıyken kadınların nelere dikkat etmesi gerekir?

İhram yasakları kadın ve erkek için büyük ölçüde ortaktır; kadınlara özgü olan kısım yüzün açık kalmasıdır. Kadınlar ihramlıyken koku sürünemez, saç ve tırnak kesemez, vücut kılı alamaz; eşiyle cinsel ilişki ve buna götüren davranışlar da yasaktır. Kokulu krem, şampuan ve ıslak mendil yerine kokusuz ürünler kullanmak bu nedenle önemlidir.

Saat, gözlük, toka gibi aksesuarlar ihram yasağı kapsamına girmez. Yasakların tam listesi ve ihlal durumunda gereken cezalar için ihram yasakları sayfamıza bakabilirsiniz. Umrenin sonunda kadınlar, Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre saçlarının en az dörtte birinin uçlarından parmak boğumu kadar keserek ihramdan çıkar; ayrıntılar umrede tıraş olma adabı yazımızda yer alıyor.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

1. 1.İhram yasakları nelerdir? — Diyanet Haber (Diyanet İşleri Başkanlığı)
2. 2.İhram — TDV İslâm Ansiklopedisi
3. 3.İhramlının gözlük, saat, kemer, toka vb. aksesuarlar takması veya atel, bandaj gibi sargı malzemeleri kullanması ceza gerektirir mi? — Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu
4. 4.Umre nasıl yapılır? — Diyanet Haber (Diyanet İşleri Başkanlığı)
5. 5.Hac İlmihali — Diyanet İşleri Başkanlığı Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü