Umrede İhlâs ve Kısa Sureler: Nerede Okunur?

İhlâs suresi, umrede sünnet olarak okunduğu belirli bir yeri olan birkaç sureden biridir: İhram namazının ve tavaf namazının ikinci rekâtında Fâtiha'dan sonra okunur. Bunun dışında tavaf, sa'y ve ziyaretlerde belirli bir sure okumak zorunlu değildir; kısa sureler, dualar ve zikirler serbestçe okunabilir. Bu yazı, İhlâs başta olmak üzere umrede okunabilecek kısa sureleri, nerede okunduklarını ve dikkat edilecek noktaları anlatır.

İhlâs Suresi Nedir, Ne Anlatır?

İhlâs suresi, Kur'an-ı Kerim'in 112. suresidir; dört ayetten oluşur ve Allah'ın birliğini (tevhid) özetler. Adını, Allah'a ortak koşmaktan arınmış samimi inanç anlamına gelen “ihlâs” kavramından alır. Okunuşu ve anlamı şöyledir:

• Okunuşu: Kul hüvallâhü ehad. Allâhü's-samed. Lem yelid ve lem yûled. Ve lem yekün lehû küfüven ehad.
• Anlamı: De ki: O, Allah'tır, bir tektir. Allah sameddir (her şey O'na muhtaçtır, O hiçbir şeye muhtaç değildir). O doğurmamış ve doğmamıştır. Hiçbir şey O'na denk değildir.

Buhârî ve Müslim'de yer alan hadislerde Hz. Peygamber, İhlâs suresinin Kur'an'ın üçte birine denk olduğunu bildirmiştir. Âlimler bunu, surenin Kur'an'ın temel konularından biri olan tevhidi özetlemesiyle açıklar. Bu fazilet her yer ve zaman için geçerli genel bir fazilettir; umreye özgü değildir.

Umrede İhlâs Suresi Nerede Okunur?

Umrede İhlâs suresinin okunması tavsiye edilen iki yer vardır: ihrama girerken kılınan iki rekât ihram namazı ve tavaftan sonra kılınan iki rekâtlık tavaf namazı. Diyanet'in açıklamasına göre tavaf namazının birinci rekâtında Fâtiha'dan sonra Kâfirûn, ikinci rekâtında İhlâs suresi okunur. Bu uygulama, Hz. Peygamber'in Veda Haccı'nı anlatan ve Müslim'de yer alan Câbir hadisine dayanır.

İhram Namazında İhlâs

Diyanet'in Hac İlmihali'ne göre ihram örtülerine bürünüldükten sonra, kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılmak sünnettir; birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs okunması efdaldir. İçinde bulunulan vaktin farz namazı da bu iki rekâtın yerine geçer. Namazın ardından yapılan niyet ve telbiye için umre niyeti nasıl edilir rehberimize bakabilirsiniz.

Tavaf Namazında İhlâs

Tavaf namazı Hanefilere göre vaciptir ve Makam-ı İbrahim'in arkasında kılınması efdaldir; kalabalıkta tavaf edenlere eziyet vermemek için Harem'in uygun bir yerinde de kılınabilir. Bu iki sureyi bilmeyen kişi başka sureler okuyabilir; namazı geçerlidir. Kâfirûn'un şirkten uzak durmayı, İhlâs'ın ise tevhidi anlatması, tavafın ardından inancı tazeleyen anlamlı bir bütün oluşturur. Tavafın ve tavaf namazının yapılışı için umre tavafı nasıl yapılır rehberimize bakabilirsiniz.

Tavaf ve Sa'y Sırasında Hangi Sureler ve Ayetler Okunabilir?

Tavaf ve sa'y sırasında okunması gereken belirli bir sure yoktur; dua, zikir ve Kur'an okumak serbesttir. Ezberinizdeki her sure okunabilir. Kısa oldukları ve çoğu kişinin ezberinde bulunduğu için şu sure ve ayetler pratik bir seçenektir:

• Fâtiha: Hem övgü hem dua içeren, herkesin ezberindeki sure.
• İhlâs, Felak ve Nâs: Tevhid ve Allah'a sığınma temalı üç kısa sure.
• Kâfirûn ve Nasr: Kısa ve kolay ezberlenen sureler.
• Âyetü'l-Kürsî: Bakara suresinin 255. ayeti; Allah'ın sıfatlarını anlatır.
• Rabbenâ âtinâ: Rükn-i Yemânî ile Hacerü'l-Esved arasında okunması Hz. Peygamber'den rivayet edilen Kur'an duası (Bakara 2:201).

Tavafta sureleri kalabalığı rahatsız etmeyecek şekilde alçak sesle veya içinizden okuyun; uzun bölümleri yürürken okumak yerine oturduğunuz bir yerde okumayı tercih edin. Nafile tavafta Kur'an okuma için nafile tavaf ve tavafta Kur'an okuma yazımıza bakabilirsiniz. Umrenin her adımında okunan dualar için umre duaları: hangi anlarda ne okunur yazımıza bakabilirsiniz.

Ziyaretlerde Kısa Sureler: Cennetü'l-Bakî ve Uhud

Medine'deki Cennetü'l-Bakî ve Uhud şehitliği gibi kabristan ziyaretlerinde kısa sureler okuyup sevabını oradakilere bağışlamak, Diyanet'in kabir ziyareti adabıyla uyumlu bir uygulamadır. Din İşleri Yüksek Kurulu, ziyaret sırasında “Müminler yurdunun sakinleri, sizlere selam olsun…” diye selam verilmesini, ölüler için dua edilip Kur'an okunarak sevabının bağışlanmasını tavsiye eder. Bu amaçla Fâtiha ve İhlâs gibi kısa sureler sıkça tercih edilir.

Aynı fetvada kabirleri öpmek, onlara sarılmak, kabirdekilerden medet ummak, bez bağlamak ve mum yakmak gibi davranışların tevhide aykırı olduğu ve kaçınılması gerektiği vurgulanır. Suudi Arabistan'daki kabristanlarda görevliler yüksek sesle toplu okuma ve dua gibi uygulamalara izin vermeyebilir; okumalarınızı içinizden ve kısa tutmanız sorun yaşamamanızı sağlar. Ziyaret yerleri için Cennetü'l Bâkî ziyareti ve Uhud, Kubâ ve Kıbleteyn ziyareti yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Günlük Rutinde Kısa Sureler: Yatmadan Önce ve Namaz Aralarında

Kısa surelerin umre boyunca en düzenli okunabileceği anlar, günlük zikir rutininin parçası olan vakitlerdir. Buhârî'de, Hz. Peygamber'in her gece yatağına girdiğinde İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okuyup avuçlarına üflediği ve bedenini meshettiği rivayet edilir.

Otelde dinlenmeden önce bu üç sureyi okumak, yorucu umre günlerinde kolayca sürdürebileceğiniz bir alışkanlıktır. Harem'de namazı beklerken veya Mekke ile Medine arasındaki yolculukta kısa sureleri tekrar etmek de ezberinizi tazelemenin iyi bir yoludur. Konaklama boyunca zikir ve dua düzeni için umrede zikir ve dua rehberi, daha uzun bir Kur'an okuma planı için Kur'an okumak için en uygun umre dönemleri yazılarımıza bakabilirsiniz.

İhlâs ve Kısa Sureleri Okurken Dikkat Edilecekler

Kısa sureleri okurken dikkat edilecek başlıca nokta, okumanın doğru ve başkalarını rahatsız etmeyecek şekilde yapılmasıdır. Ezberden Kur'an okumak için abdest şart değildir; ancak Hanefi mezhebine göre Mushaf'a dokunmak için abdestli olmak gerekir. Adet dönemindeki kadınların Kur'an okuması ve Mushaf'a dokunmasıyla ilgili hükümler ayrıdır; bu konuda adet döneminde umre ve tavaf yazımıza bakabilir ve bir din görevlisine danışabilirsiniz.

• Sureleri acele etmeden, harfleri doğru çıkararak okuyun; emin değilseniz yola çıkmadan bir hocaya dinletin.
• Kalabalıkta yüksek sesle okumayın; kadınlar seslerini yanındakinin duyacağı kadar tutsun.
• Belirli bir sayıda okumayı kendinize hedef edinebilirsiniz; ancak bunu dinî bir zorunluluk ya da garantili sevap vaadi gibi görmeyin.
• “Umrede şu sureyi şu kadar okuyan şu sevabı alır” biçimindeki kaynaksız paylaşımlara itibar etmeyin; sahih hadislerde bildirilen İhlâs fazileti genel bir fazilettir.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

1. 1.Tavaf namazı nasıl kılınır? — Diyanet Haber
2. 2.Hac İlmihali — Diyanet İşleri Başkanlığı
3. 3.Kabir ziyaretinin adabı nedir? — Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu